LoopbaanABC

Gedrag en hoe dat te beïnvloeden

Dit is eigenlijk een veel te breed onderwerp om in één artikel te behandelen. Er worden hele studies aan gewijd en er zijn al onnoemelijk veel boeken geschreven en onderzoeken naar gedaan. Toch is er bewust voor gekozen om het een onderwerp te laten zijn in dit loopbaanabc. Gedrag is namelijk heel belangrijk element in het verloop van je loopbaan. En dat is dan ook de context van gedrag in dit hoofdstuk.

Je kent ze allemaal wel. Mensen die worden aangesproken op hun gedrag en dan zeggen…..”zo ben ik nu eenmaal”. Maar is dat zo? En maakt dat dan dat je het gedrag van die persoon dan automatisch maar accepteert?  Kan iemand die van zichzelf heel slordig is, niet zorgen dat aan het eind van de dag zijn/haar bureau leeg is? Of kan iemand die geen prioriteiten kan stellen, niet zorgen dat hij iedere dag op tijd op het werk is?

Ja dat kan best. Je kunt namelijk onderling heel goed afspraken maken over gewenst gedrag. Als het de afspraak is dat een bureau aan het eind van de dag leeg is, kan ook een slordig iemand hier best aan voldoen (al moet je waarschijnlijk niet in de bureauladen kijken). Als het de afspraak is dat je op een bepaalde tijd begint en je weet van jezelf dat je altijd te laat komt, kan je daar ook iets aan doen. Door er bijvoorbeeld naar te streven dat je altijd een half uur te vroeg bent. Of natuurlijk door te kiezen voor een baan waarbij het niet belangrijk is om precies op een bepaald moment te beginnen.

 

Gedrag is voor een gedeelte bewust, maar gedeeltelijk ook onbewust.

Denk eens terug aan de tijd toen je leerde autorijden (of leerde fietsen). Je moest zoveel dingen tegelijk doen. Remmen, gas geven, schakelen, kijken, verkeersregels toepassen  allemaal handelingen die je heel bewust in een bepaalde volgorde moest uitvoeren. Het resultaat was dat je ging autorijden. Als je nu in de auto stapt, denk je helemaal niet meer bewust na wanneer je van de eerste versnelling naar de tweede versnelling moet schakelen. De handelingen gaan automatisch. Je hebt je de handelingen helemaal “eigen” gemaakt en autorijden is een gewoonte geworden.

Denk eens terug aan je kindertijd. Er was vast wel een bepaalde regel thuis die je nu, in je huidige levenswijze, nog steeds toepast. Tijdens je opvoeding is je bepaald gedrag aangeleerd waar je nu al lang niet meer bewust bij stilstaat. Ook dat is een gewoonte geworden.

Soms kan het handig zijn als iemand je een spiegel voorhoudt. Zodat je je weer bewust wordt van je eigen gedrag en de gevolgen dat jouw gedrag in bepaalde situaties kan veroorzaken.

 

Basis gedrag.

Vanuit de psychologie worden er verschillende soorten basisgedrag beschreven.

  • Vechten-Vluchten: Hoe ga jij bijvoorbeeld om met conflicten? Ga je ze het liefst aan, of ontwijk je ze liever?
  • Liefde-Angst: Onderneem jij bepaalde acties omdat je denkt dat je er een ander mee kunt helpen? Of worden jouw acties bepaald door wat de omgeving er misschien van kan denken?
  • Denken-Voelen: Doe jij altijd wat je hart je ingeeft? Of is jouw instelling eerst denken, dan doen?
  • Introvert-Extravert: Blijf jij liever op de achtergrond? Of sta je graag in het midden van de belangstelling?

Wat hierin in ieder geval opvalt is dat het steeds twee tegengestelden zijn. Menselijk gedrag is echter nooit zwart-wit. Er zitten zoveel grijstinten tussen dat het eigenlijk onmogelijk is om menselijk gedrag in een hokje te plaatsen. Je kunt het best het gedrag tijdens een bepaalde situatie bekijken.

 

Voorkeur gedrag.

Je kunt dan misschien wel een voorkeur hebben voor bepaald gedrag, maar dat betekent niet dat je het ook in iedere situatie moet toepassen. Er spelen nog een heleboel andere factoren mee die bepalen hoe jij in een situatie reageert. Heb je bijvoorbeeld een situatie al vaker meegemaakt? Hoe sta je ten opzichte van de andere betrokkenen? Is er verschil in reactie tussen je thuis en je werksituatie?

Gedrag is wat je doet……niet wie je bent.

Gedrag in communicatie.

80% van de boodschap die je aan een ander overbrengt, ligt aan je houding en je stem-intonatie (de non-verbale communicatie) en niet aan de woorden die je gebruikt. Met andere woorden: Je houding en gedrag bepaalt voor het grootste gedeelte hoe jouw boodschap bij de ander binnen komt. Als jij van jouw leidinggevende een compliment krijgt terwijl hij ondertussen zijn e-mail aan het checken is, komt dat heel anders binnen dan wanneer hij je even aankijkt terwijl hij het compliment geeft en er bij glimlacht.

 

Gedrag aanpassen.

Als je  het voorgaande hebt gelezen, weet je dat het mogelijk is om gedrag aan te passen. Het is alleen niet makkelijk en het kost veel energie. Jij bepaalt of die inspanning die het jou kost om je gedrag te veranderen, opweegt tegen het resultaat dat je ermee bereikt.

Dat is dan meteen het antwoord op de vraag waarom het meestal mis gaat als jij probeert gedrag van anderen te veranderen. Er moet energie gestopt worden in een gedragsverandering en die energie kan alleen van de persoon zelf komen. Het enige wat je kunt doen is de ander bewust maken van welk effect het gedrag van de ander op jou heeft of stilstaan bij welk effect jouw gedrag op een ander heeft.

 

Heb jij een loopbaanvraag?

One comment on “Gedrag en hoe dat te beïnvloeden

[…] niet door externe factoren opgelegd. Jij wil een bepaald doel halen en bent daarom bereid om je gedrag daaraan aan te passen.  Een mooi voorbeeld zijn mensen die van kleins af aan al precies weten wat […]

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Sociaal